{"id":1028,"date":"2023-03-02T13:53:12","date_gmt":"2023-03-02T12:53:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.robotronics.tech\/?page_id=1028"},"modified":"2023-03-03T19:51:19","modified_gmt":"2023-03-03T18:51:19","slug":"wat-doet-een-watt-uur-op-het-wad","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.robotronics.tech\/en\/wat-doet-een-watt-uur-op-het-wad\/","title":{"rendered":"Wat doet een Watt-uur op het Wad?"},"content":{"rendered":"<style>\n.storefront-breadcrumb {\n  margin: 0;\n}\n\n.page .entry-title {\n  display: none;\n}\n\n.robotronics-article{\n  margin: 0 auto;\n  max-width: 80rem;\n}\n\n.robotronics-article #intro-box {\n  color: white;\n  background-color: #0073e3;\n  border-radius: 1em;\n  padding: 1rem 0;\n  margin-bottom: 2rem;\n}\n\n.robotronics-article .title{\n  color: inherit;\n  margin: 0 2rem;\n}\n\n.robotronics-article .subtitle{\n  color: inherit;\n  margin: 0 2.25rem;\n}\n.robotronics-article .persdate{\n  font-family: roboto light, roboto, arial;\n}\n.robotronics-article #intro-box p{\n  margin: 0.7rem 2rem;\n}\n.robotronics-article .banner{\n  width: 100%;\n}\n.robotronics-article h2{\n  color: black;\n  font-family: roboto light, roboto, arial;\n  margin: 2rem 0 1rem 0;\n}\n\n.robotronics-article .drascombe{\n  width: 100%;\n}\n.robotronics-article summary{\n  list-style-type: none;\n  color: white;\n  background-color: #0033a3;\n  border-radius: 1em;\n  cursor: pointer;\n  padding: 1px;\n}\n.robotronics-article summary:hover{\n  list-style-type: none;\n  color: white;\n  background-color: #0073e3;\n  border-radius: 1em;\n}\n.robotronics-article summary h4{\n  color: inherit;\n  font-family: roboto;\n  margin: 0.5rem 1rem;\n}\n.robotronics-article details p{\n  margin: 1.5rem;\n}\n.robotronics-article details{\n  color: white;\n  background-color: #0073e3;\n  border-radius: 1.5em;\n  padding: 0.5rem;\n  margin-bottom: 2rem;\n}\n.robotronics-article details summary::-webkit-details-marker {\n  display:none;\n}\n.entry-content .wp-element-button {\n  margin: 2rem 2rem 0;\n}\n<\/style>\n<div class=\"robotronics-article\">\n<div id=\"intro-box\">\n<h1 class=\"title\">Wat doet een Watt-uur op het Wad?<\/h1>\n<h4 class=\"subtitle\"><b>Met een nieuwe motor \u00e9n een lichtspoel<\/b><\/h4>\n<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.robotronics.tech\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/banner.png?w=980&#038;ssl=1\" class=\"banner\" data-recalc-dims=\"1\">\n<p class=\"persdate\"><i>Door Jos Pacilly, schipper van de Cornelia Dionisia<\/i><\/p>\n<p class=\"intro-paragraph\">Het is een onrustige nacht, als de Cornelia Dionisia tijdens de &#8220;Dwars Door Nederland&#8221;-tocht in het voorjaar 2020 op het Eemswadje voor anker ligt. Niet alleen vanwege de wind, maar ook vanwege het plan om de volgende ochtend al vroeg ankerop gaan om de lange tocht over de nog nooit bevaren Dollard richting Nieuwe Statenzijl te gaan. Van slapen komt niet veel en zo zie ik halverwege de nacht &#8211; als het nog pikdonker is &#8211; vanuit m&#8217;n kooi plots het ankerlicht doven.\n<\/p><p class=\"intro-paragraph\">\nDat is een slecht teken, want dat is geen ingebouwde functie van die lamp. Eigenlijk kan het maar \u00e9\u00e9n ding betekenen, namelijk dat de zonnepanelen tijdens het bewolkte weer van de afgelopen dagen de accu onvoldoende hebben bijgeladen. Die suggestie is al wel gewekt door laad-\/ontlaadstatistieken van de zonnecelregelaar, maar omdat die informatie dit seizoen voor het eerst beschikbaar is, heb ik deze blijkbaar niet helemaal op waarde geschat. Een blik op de voltmeter bevestigt dat de accu inderdaad leeg is. Deze nacht dus geen ankerlicht meer.\n<\/p><p class=\"intro-paragraph\">\nUiteraard is er ergens nog wel een oude kaart aan boord, maar het idee dat de marifoon nu slechts beperkt inzetbaar is, dat de GPS geen logboek meer bijhoudt, het thuisfront op nieuwsrantsoen moet, de elektronische stuurman niet langer inzetbaar is, de tanden niet langer tandartsschoon kunnen worden gepoetst \u00e9n het tij niet wacht, noopt mij tot directe actie. \n<\/p><p class=\"intro-paragraph\">\nNiet geheel toevallig is er, vlak voor aanvang van deze tocht, een spiksplinternieuwe Yamaha F6C, m\u00e9t lichtspoel, aan boord gehesen. Alleen is die lichtspoel nog niet aangesloten.  Het is wiebelig, donker en koud, maar ik ga toch maar eens wat \nproberen.<\/p>\n<\/div>\n<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.robotronics.tech\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/drascombe.png?w=980&#038;ssl=1\" class=\"drascombe\" data-recalc-dims=\"1\">\n<h2>Wat doet de lichtspoel?<\/h2>\n<p class=\"def-paragraph\">\nIk vind een setje autolampen en sluit een mistlamp (een 12 V \/ 60 W-gloeilamp) aan op de draden uit de motor en als de motor stationair loopt, gloeit deze al aardig op. Dat geeft de schipper hoop! Helaas is dat van korte duur, want een veel kleiner richtingaanwijzerlampje van slechts 20 W brandt aanzienlijk minder fel en het nog minder eisen stellende LED-toplicht doet het helemaal niet. Terwijl de installatie volgens de documentatie toch echt gelijkstroom levert. Nog vreemder: naarmate de motor meer toeren maakt, gaan de gloeilampen niet harder, maar zachter branden. Tenslotte sluit ik de lichtspoel direct op de regelaar van de zonnepanelen aan, maar dat levert een schamele laadstroom van slechts 0.1 A. Misschien voldoende voor vandaag, maar bij lange na niet de beloofde 6 A uit het boekje. Als ik de geleverde elektrische spanning met een multimeter controleer, levert dit een waarde van slechts enkele volts op. Een vreemde situatie, maar het tij wacht niet, dus ik moet ankerop.\n<\/p><p class=\"def-paragraph\">\nE\u00e9nmaal thuis vind ik op Internet vergelijkbare ervaringen. De leverancier van de motor kan niet verklaren waarom de lichtspoel niet het beloofde vermogen levert. En ik hoor van Michel Maartens dat het een bekend probleem is en dat Yamaha niet thuis geeft voor een oplossing. Daarom besluit ik in de kerstvakantie, samen met zoon Feike, de motor met lichtspoel aan een grondiger onderzoek te onderwerpen.\n<\/p>\n<h2>De gelijkrichter schakelt af!<\/h2>\n<p class=\"def-paragraph\">\nWe zetten de motor in de voortuin en laten hem draaien in een grote bak met water. We ontdekken al gauw wat er aan de hand is. De lichtspoel levert \u00e9\u00e9nfase wisselspanning, die door een gelijkrichter wordt omgezet in \u2018een soort van\u2019 gelijkspanning. Deze gelijkrichter doet namelijk ook nog iets anders: hij schakelt iedere (halve) periode af, zodra de spanning boven de 15 V komt. Wij vermoeden dat deze gelijkrichter is ontworpen voor het direct aansluiten van loodaccu\u2019s. En dat hij afschakelt om te voorkomen dat deze worden overladen. Afschakelen is ook veilig, want spanningen onder de 15 V kun je zonder gevaar aanraken. Maar voor modernere accu\u2019s, zoals mijn LiFePO4-accu, met ingebouwd battery management system (BMS), is een complexere laadregelaar nodig en die kan niet met deze Yamaha-gelijkrichter overweg.\n<\/p>\n<h2>Wat nu?<\/h2>\n<p class=\"def-paragraph\">\nWe koppelen de gelijkrichter los en buigen ons in de rest van de kerstvakantie over hoe we dit beter aan kunnen pakken. We meten dat de lichtspoel zonder de gelijkrichter voldoende vermogen levert om een accu met een dikke 10 A op te laden. <span style=\"color:#0073e3;\">(Voor de liefhebbers heb ik onze technische bevindingen in een blok geplaatst. Als je deze wilt lezen, klik dan op de blauwe balk.)<\/span> Om de wisselspanning die de motor levert om te zetten in de gelijkspanning voor een moderne laadregelaar, hebben we een gelijkrichter nodig die niet bij 15 V afschakelt. Daarom besluiten we zelf een gelijkrichter te ontwerpen en te bouwen. We zijn niet voor niets elektrotechnici!\n<\/p>\n<details class=\"info-block\">\n<summary><h4><b>Voor de liefhebbers<\/b><\/h4><\/summary>\n<p class=\"details-paragraph\">\nEen lichtspoel is een generator. Zodra een generator draait wordt er een elektrische spanning opgewekt. Als je een lamp aansluit, gaat er een stroom lopen. Door die stroom en de zgn. inwendige weerstand van de generator, zakt de uitgangsspanning weer een beetje. Hoe &#8216;zwaarder&#8217; de lamp, hoe groter de stroom. Hoe groter deze stroom, hoe meer de spanning afneemt.\n<\/p><p class=\"details-paragraph\">\nHet blijkt dat onze lichtspoel &#8211; zonder de gelijkrichter en zonder dat er iets aangesloten is &#8211; bij een toerental van 1500 r\/min ca. 30 V wisselspanning van 150 Hz oplevert. Bij een toerental van 3000 r\/min levert hij 55 V van 300 Hz. Bij het maximum toerental van 5000 r\/min verwacht je dan ca. 100 V, maar dat hebben we niet geprobeerd, want de motor staat in de voortuin en het is immers Kerstmis. Als er een belasting van 10 ohm wordt aangesloten, zakt deze spanning tot 24 resp. 39 V, maar dan wordt er door de generator nog steeds zo&#8217;n 58 resp. 150 W geleverd. Met dat vermogen zou de lichtspoel zonder problemen een 12 V-accu met een dikke 10 A op moeten kunnen laden!\n<\/p>\n<\/details>\n<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.robotronics.tech\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/mid-banner.png?w=980&#038;ssl=1\" class=\"banner\" data-recalc-dims=\"1\">\n<h2>De oplossing&#8230;<\/h2>\n<p class=\"def-paragraph\">\nOnze gelijkrichter zet de wisselspanning van de lichtspoel om in een \u2018echte\u2019 afgevlakte gelijkspanning. Deze gelijkspanning is geschikt voor een acculader die op gelijkspanning werkt en het voltage van de motor aan kan. Om er zeker van te zijn dat het gelijkgerichte voltage niet te hoog wordt voor de acculader, schakelt onze gelijkrichter af als de spanning boven de 75 V komt. Dit vereist wel de nodige veiligheisinstructies, want je moet de draden met dit voltage erop natuurlijk niet aanraken. De accu is wel \u2018in no time\u2019 opgeladen!\n<\/p><p class=\"def-paragraph\">\nNog voor het volgende voorjaar maak ik een eerste prototype. Op de eerste tocht van 2021 probeer ik hem uit. En hoera! Hij werkt perfect. Nu kan ik de accu wel met de beloofde 6 A opladen. Aanzienlijk meer dan de 0.1 A van afgelopen zomer. \n<\/p>\n<h2>Altijd genoeg energie aan boord<\/h2>\n<p class=\"def-paragraph\">\nWe hebben nu altijd genoeg energie aan boord, want als er te weinig zon is om de accu op te laden met de zonnepanelen, vult de motor dat moeiteloos aan! Even een stukje motoren is opeens leuk, met de gedachte dat mijn accu daarna weer lekker vol zit. \n<\/p><p class=\"def-paragraph\">\nOmdat ook Michel ge\u00efnteresseerd is in deze oplossing, ontwerpt en bouwt Feike een model dat professioneel en veilig is. Michel mag dat een paar maanden uitproberen. En hij is zo enthousiast over de prestatie van ons kastje dat hij er ook een in de Juno bouwt. Voor Feike reden om het model nog verder uit te werken en aan te passen. Dit tweede model is kleiner, eleganter en effici\u00ebnter. Dus heb je een lichtspoel en wil je zeker weten dat je GPS en ankerlicht het altijd doen \u00e9n je telefoon, tablet, e-reader etc. altijd opgeladen zijn? Klop gerust bij Feike of Michel aan om je scheepje uit te rusten met zo&#8217;n kek kastje. Of wil je er direct een bestellen? Klik dan op de knop hieronder.\n<\/p>\n<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.robotronics.tech\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/models.png?w=980&#038;ssl=1\" class=\"banner\" data-recalc-dims=\"1\">\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"is-content-justification-center is-layout-flex wp-container-1 wp-block-buttons\">\n<div class=\"wp-block-button has-custom-font-size has-small-font-size\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/www.robotronics.tech\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Gelijkrichter_Lichtspoel.pdf\" style=\"border-radius:100px\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><b>Download artikel als PDF<\/b><\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button has-custom-font-size has-small-font-size\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/www.robotronics.tech\/en\/product\/gelijkrichter-met-uitgangsvoltagebegrenzing\/\" style=\"border-radius:100px\"><b>Ga naar de productpagina<\/b><\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wat doet een Watt-uur op het Wad? Met een nieuwe motor \u00e9n een lichtspoel Door Jos Pacilly, schipper van de Cornelia Dionisia Het is een onrustige nacht, als de Cornelia Dionisia tijdens de &#8220;Dwars Door Nederland&#8221;-tocht in het voorjaar 2020 op het Eemswadje voor anker ligt. Niet alleen vanwege de wind, maar ook vanwege het [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.robotronics.tech\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1028"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.robotronics.tech\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.robotronics.tech\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.robotronics.tech\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.robotronics.tech\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1028"}],"version-history":[{"count":35,"href":"https:\/\/www.robotronics.tech\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1098,"href":"https:\/\/www.robotronics.tech\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1028\/revisions\/1098"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.robotronics.tech\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}